Gdzie przebiega granica między autentycznym dokumentem a artystyczną inscenizacją? Jak bardzo rodzinne archiwum potrafi zmienić się w autofikcję? Poznańska Galeria Centrala zaprasza na „Wspomnienia i inne kłamstwa” (Memories & other lies) – niezwykły projekt fotograficzny autorstwa Marka Świtka. Oficjalny wernisaż wystawy odbędzie się już dziś, 11 czerwca 2026 roku, o godzinie 19:00 na Placu Ratajskiego w Poznaniu.
Prezentowana ekspozycja to niezwykle intymne i wielowarstwowe studium ludzkiej pamięci. Pracując wyłącznie w tradycyjnych technikach analogowych, autor konstruuje fascynującą narrację, która płynnie porusza się między rekonstruowanymi scenami z dzieciństwa a czystą fotografią dokumentalną. Artysta bawi się prywatną symboliką przedmiotów oraz klasycznym portretem, czyniąc granicę między tym, co realne, a tym, co zapamiętane, celowo półprzezroczystą.
O czym jest wystawa?
Głównym przedmiotem artystycznego badania Marka Świtka jest sam mechanizm pamięci – jej naturalna skłonność do romantyzacji przeszłości, bezwiednego wypełniania luk oraz kreowania wizualnych ekwiwalentów, które z czasem stają się dla nas bardziej wyraziste niż pierwotna rzeczywistość, która je zrodziła.
Projekt jest głęboko zakorzeniony w osobistym doświadczeniu geograficznego i ideologicznego przemieszczenia. Punktem wyjścia dla wizualnej analizy stała się osobista historia autora, związana z opuszczeniem konserwatywnego środowiska małej miejscowości we wschodniej Polsce i konfrontacją z ukształtowaną tam tożsamością. Fizyczny dystans sprawił, że wspomnienia zyskały niezwykłą wyrazistość i spójność bliską marzeniu sennemu. Każdy powrót w rodzinne strony z aparatem fotograficznym w ręku staje się tu autoetnograficznym gestem.
Centralnym i niezwykle poruszającym wątkiem całego cyklu jest relacja artysty z ojcem, eksplorowana poprzez czułe portrety oraz wspólne działania artystyczne. Intencją Świtka nie jest jednak socjologiczne rozliczenie czy brutalna demistyfikacja historii rodzinnej. Chodzi o nawiązanie autentycznego kontaktu i renegocjację osobistego dziedzictwa.
W tym kontekście, tradycyjna fotografia analogowa pełni funkcję unikalnego narzędzia pojednania ze złożonością własnego pochodzenia. Przesuwa ona ciężar pracy z surowego dokumentu miejsca na uniwersalną refleksję nad naturą ludzkich uczuć. Ostatecznie jest to opowieść mająca znacznie więcej wspólnego z miłością niż z socjologią. To rzecz o domu, który z dystansu wydaje się wyraźniejszy niż na miejscu, oraz o pytaniu: ile z tego, co pamiętamy, wydarzyło się naprawdę – i czy to w ogóle ma dziś znaczenie?
Prestiżowy dyplom UAP
Warto podkreślić, że prezentowana w Galerii Centrala wystawa stanowi oficjalną pracę dyplomową Marka Świtka na Wydziale Fotografii Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu. Prestiżową opiekę kuratorską nad całokształtem projektu objął dr hab. Jarosław Klupś, prof. UAP. To gwarancja najwyższego poziomu artystycznego i doskonałego przygotowania ekspozycji.
Kim jest Marek Świtek?
Marek Świtek to wszechstronny artysta wizualny oraz świeżo upieczony absolwent Fotografii na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu. W swojej codziennej praktyce twórczej sprawnie operuje fotografią, grafiką oraz słowem, dzięki czemu udaje mu się tworzyć niezwykle złożone, wielowarstwowe narracje wizualne.
Jego sztuka oscyluje pomiędzy autobiografią, topografią a klasycznym dokumentem. Bardzo często odnosi się do swojego miejsca pochodzenia, czerpiąc głębokie inspiracje z procesów zachodzących w naturze, pamięci oraz tradycyjnej kultury ludowej. Równolegle artysta zajmuje się projektowaniem graficznym, w którym z powodzeniem łączy unikalną wrażliwość estetyczną z funkcjonalnością przekazu.
Informacje praktyczne dla odwiedzających
Wystawa będzie dostępna dla zwiedzających od 11 czerwca do 12 lipca 2026 roku. Poniżej zebraliśmy wszystkie najważniejsze szczegóły organizacyjne:
| Szczegół organizacyjny | Informacja |
| Miejsce | Centrala Gallery, Pl. Ratajskiego 6a, 61-726 Poznań |
| Wernisaż | 11 czerwca 2026 r. (czwartek), godz. 19:00 – 21:00 |
| Oprowadzania autorskie | Każda środa, godz. 18:00 |
| Dni i godziny otwarcia | Czwartek – Piątek: 15:00 – 19:00 Sobota: 11:00 – 16:00 |
| Wstęp | WSTĘP WOLNY |
| Oficjalna strona | www.centrala.art |
Patronat medialny i wsparcie: Kwartalnik FOTOGRAFIA, Notes na 6 Tygodni, Freshmag, ANALOG MAG, IKS, ZPAF, UAP, Miasto Poznań.
Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia Galerii Centrala, wzięcia udziału w środowych oprowadzaniach autorskich i osobistego zmierzenia się z pytaniami o naturę własnych wspomnień.