Styczeń w stolicy Wielkopolski od blisko trzech dekad upływa pod znakiem dialogu, refleksji i wspólnego odkrywania bogatej kultury żydowskiej. Już od 13 do 18 stycznia 2026 roku Poznań stanie się areną XXIX Dnia Judaizmu. Tegoroczne hasło: „Twój lud będzie moim ludem, a Twój Bóg – moim Bogiem” (Rt 1,16), zaczerpnięte z Księgi Rut, przypomina o Bogu, który nie buduje murów, lecz je burzy.
Dla mieszkańców Poznania to nie tylko okazja do modlitwy, ale przede wszystkim szansa na spotkanie z historią miasta, która przez wieki była nierozerwalnie związana z losem społeczności żydowskiej.
Menora Dialogu i wielka sztuka w Akademii Lubrańskiego
Jednym z najważniejszych punktów tegorocznych obchodów będzie wręczenie Nagrody Menora Dialogu. W tym roku to prestiżowe wyróżnienie, przyznawane za zbliżanie ludzi, kultur i religii, trafi do rąk Marszałka Województwa Wielkopolskiego, Marka Woźniaka. Uroczystość odbędzie się 18 stycznia w murach Akademii Lubrańskiego na Ostrowie Tumskim.
Wydarzeniu towarzyszyć będzie niezwykłe spotkanie ze sztuką. Otwarta zostanie wystawa „Kisling. W sercu Montparnasse’u”, poświęcona twórczości Moïse’a Kislinga, wybitnego malarza pochodzenia żydowskiego. Zwieńczeniem wieczoru będzie koncert „La Bohème” w wykonaniu Dominiki Dobrosielskiej, która zabierze słuchaczy w podróż po świecie piosenki żydowskiej i francuskiej.
Poznański szlak kultury żydowskiej: Od teatru po bibliotekę
Obchody Dnia Judaizmu obejmą najważniejsze instytucje kultury w mieście. Program został skonstruowany tak, aby każdy poznaniak znalazł coś dla siebie:
Biblioteka Raczyńskich zaprasza na „Czytanie przestrzeni”, gdzie poznamy architektoniczne ślady poznańskich Żydów.
Teatr Nowy przygotował czytanie sceniczne „Antychrysta” Josepha Rotha.
Teatr Muzyczny stanie się miejscem Krakowskiego Salonu Poezji, w którym wiersze Loli Szereszewskiej przeczyta Małgorzata Ostrowska-Królikowska.
Muzeum Sztuk Użytkowych (Zamek Królewski) zaprezentuje cudem ocalałe judaika ze Słupcy.
Historia, która ożywa na nowo
Warto pamiętać, że poznańska gmina żydowska była niegdyś jedną z najważniejszych w Rzeczypospolitej. To tu działał słynny rabin Akiva Eger, a przy ul. Stawnej wznosiła się monumentalna Nowa Synagoga. Choć historia boleśnie doświadczyła tę społeczność, dzisiejsze obchody, jak podkreśla ks. dr Jerzy Stranz, są szansą na przełamywanie wzajemnych uprzedzeń i budowanie mostów życzliwości.
Symbolem tych starań jest Menora Dialogu – rzeźba Macieja Zychowicza, której płomień będzie towarzyszył najważniejszym spotkaniom w kościele św. Wojciecha oraz w Akademii Lubrańskiego.
PEŁNY PROGRAM OBCHODÓW XXIX DNIA JUDAIZMU W POZNANIU
13 stycznia (wtorek), godz. 18.00
Biblioteka Raczyńskich, pl. Wolności 19
„Ślady. Architektura poznańskich Żydów” (cykl: „Czytanie przestrzeni”). Prowadzenie: Natalia Raczkowska.
14 stycznia (środa), godz. 18.00
Gmina Wyznaniowa Żydowska, ul. Stawna 10
„Czas po Jubileuszu – kontynuacja dziedzictwa i wspólnoty” – spotkanie otwarte.
15 stycznia (czwartek), godz. 19.00
Kościół św. Wojciecha, Wzgórze św. Wojciecha 1
Nabożeństwo biblijne pod przewodnictwem Abp. Stanisława Gądeckiego.
Uroczyste zapalenie Menory Dialogu (Alicja Kobus, ks. dr Jerzy Stranz).
Oprawa muzyczna: Chór Kameralny Akademii Lubrańskiego.
16 stycznia (piątek), godz. 18.00
Teatr Nowy, Scena Trzecia, ul. J.H. Dąbrowskiego 5
Joseph Roth, „Antychryst” – czytanie sceniczne i rozmowa z udziałem prof. Wiesława Ratajczaka i prof. Katarzyny Kuczyńskiej-Koschany.
17 stycznia (sobota)
godz. 11.45 | Teatr Muzyczny w Poznaniu, ul. Niezłomnych 1e
Krakowski Salon Poezji: „Ostrożnie, by nie płoszyć szczęścia i motyli”. Wiersze Loli Szereszewskiej czyta Małgorzata Ostrowska-Królikowska. (Bilety)
godz. 13.00 | Muzeum Sztuk Użytkowych (Zamek Królewski), Góra Przemysła 1
„Cudem ocalałe. Judaika ze Słupcy” – wykład i prezentacja kolekcji: Aleksandra Podżorska. (Bilety)
18 stycznia (niedziela), godz. 17.00
Akademia Lubrańskiego, ul. Jana Lubrańskiego 1
Nagroda „Menora Dialogu” dla Marszałka Marka Woźniaka. Laudacja: Senator Rafał Grupiński.
Koncert „La Bohème” – Dominika Dobrosielska (śpiew), Michał Gajda (akordeon), Tomasz Citak (skrzypce).
Wernisaż wystawy: „Kisling. W sercu Montparnasse’u”.
18 stycznia (niedziela)
Plac przed Akademią Lubrańskiego
Otwarcie wystawy plenerowej: „Kisling. W sercu Montparnasse’u”.
Więcej informacji na: www.coexist.pl